Creatief denken
Met de creatief denken methodiek kun je oplossingen of ideeën bedenken vanuit onverwachte hoek. Ook te gebruiken voor strategie. En het doet nog veel meer. Ontdek hier wat.Wat is creatief denken?
Creatief denken kent eigenlijk geen definitie. Want ga je het definiëren, dan kader je de creativiteit weer! Wat het ongeveer is: het vermogen om uit de geijkte denkpaden te stappen en nieuwe invalshoeken te bedenken. Het helpt je aan nieuwe oplossingen. Nieuwe concepten. Andere inzichten. Ook kan het je helpen met grotere vraagstukken en strategie.
Door creatiever te denken blijf je niet hangen in het denken in onmogelijkheden. Door oordelen (nog even) uit te stellen kun tot andere uitkomsten komen. Waar gewoonlijk iemand een idee oppert, ziet een ander vooral de belemmeringen. Zoals: ‘Ja, maar…’, ‘dat kan niet!’ of ‘dat hebben we al eens geprobeerd!’
Creatief denken is geen talent dat je hebt of niet hebt. Het is een vaardigheid die iedereen al in zich heeft en: het is te trainen.
Je eerste stap: je gedachte van ‘Ja, maar…’ om buigen naar ‘Ja, EN…!’
Wat levert creatief denken op?
- Andere vergaderdynamiek doordat je niet op de standaard manier rond de tafel zit met elkaar;
- Meer uit de tijd halen door effectievere sessies;
- Nieuwe en innovatieve oplossingen te ontwikkelen
- Het met elkaar bedenken, in plaats van plannen of ideeën opleggen of elkaar overtuigen
- Actiegerichter te werk kunnen gaan;
- Samenwerking, betrokkenheid te vergroten en tot actie te komen;
- Eerder achter blinde vlekken of valkuilen in plannen komen;
- Strategie scherper met elkaar te bepalen
- Als team of organisatie sneller in kunnen spelen op uitdagingen;
Begeleiding of training aanvragen?
Laat het ons hieronder weten. Dan neemt een van de trainers contact met je op!
Het proces van creatief denken
Creatief denken verloopt in fases. Een bekend en effectief model bestaat uit divergeren en convergeren:
Divergeren
In deze fase genereer je zo veel mogelijk ideeën zonder te oordelen. Kwantiteit staat centraal. Alles mag, niets is fout. Dit stimuleert originaliteit en onverwachte invalshoeken.
Convergeren
Daarna ga je selecteren, combineren en aanscherpen. Welke ideeën zijn haalbaar, kansrijk en relevant? Door te convergeren maak je keuzes en werk je toe naar concrete oplossingen.
Hoe doe je dat dan, creatief denken?
Sommige mensen kunnen makkelijk creatieve ideeën uit hun mouw schudden. Een ander gaat wat meer als een diesel en heeft meer tijd nodig. Toch is iedereen creatief. Je moet alleen aan de juiste knoppen draaien om het eruit te krijgen.
Er zijn tal van praktische werkvormen die je helpen in het proces van divergeren en convergeren. En dat is niet alleen out-of the-box denken.
Wat creatief denken oplevert
- Van hangen in problemen naar nieuwe invalshoeken en doelgerichte actie, door uit de geijkte denkpaden stappen;
- Effectiever en leuker overleggen;
- Stille mensen vaker aan het woord;
- Aloude discussies ombuigen naar met elkaar meedenken in kansen;
- Conceptontwikkeling en toewerken naar experimenten / pilots;
- Samenwerking, co-creatie en verbeterde communicatie;
- Eigenaarschap – want de uitkomsten komen uit de mensen zelf;
- En zelfs teambuilding
Een andere groepsdynamiek door creatief denken
Creatief denken kan je doen voor jezelf, met je team of hele organisatie. Bij Start2Create zien we dat in groepsverband de aloude discussies of bekende manier van overleggen plaats maakt voor meer energie en meer halen uit de tijd.
- Stille mensen komen vaker aan het woord;
- Je lift op elkaar door, in plaats van (ongemerkt) input af te schieten;
- DIPPEN (denken in problemen) maakt plaats voor DIMMEN (denken in mogelijkheden);
- Een lach en teambuilding.
Start2Create leidt ook professionals op tot facilitator creatief denken & strategie.
Het proces van creatief denken faciliteren
Met Start2Create vertellen mensen niet wat ze moeten doen, we laten hen zelf de invalshoeken en concepten bedenken. Zo is er een andere dynamiek, en minder discussie. Je denkt met elkaar mee, in plaats van de bekende discussievoering of dat je de ander probeert te overtuigen.
“Het vergt wel wat skills als facilitator. Je moet die openheid ook wel voor elkaar weten te krijgen. Er komt veel meer bij kijken dan alleen de stappen van een tool volgen. Je komt ook je eigen oordelen tegen, waar je je te veel inmengt en hoe je kunt aansluiten op verschillende denkstijlen. Er liggen tal van valkuilen op de loer die je in eerste instantie niet doorhebt. De opleiding creatief denken facilitator heeft mij naast de tools ook de vaardigheden en persoonlijke handvatten gegeven. Ik zie nu wat denkstijlen nodig hebben en kan groepen uit het vaste stramien halen en helpen te bedenken wat er wèl kan.” – deelnemer opleiding.
Hoe zet Start2Create creatief denken in?
Start2Create heeft meer dan 40 tools die uitdagen anders te denken. Dit zetten we in om de mensen nieuwe invalshoeken en oplossingen te laten bedenken, om organistaies strategie te laten ontwikkelen. Of denk aan marketing campagnes.
De methodiek zetten we ook in om:
- breed input op te halen voor meerjarenplannen. Denk aan de nieuwe beleidsplannen voor een gemeente (onderwijs, armoede, sociaal domein). Je hebt het dan over concrete doelen en een uitdagend overkoepelend doel, om samenwerking en actie te stimuleren. Of denk aan koersplannen voor een onderwijsstichting, waarbij alle medewerkers en partijen uit de regio kunnen meedenken. Zo kom je tot unieke en concrete pijlers en scherpere keuzes.
- creatief denken is ook geschikt op teamontwikkeling en interne communicatievraagstukken. En het werkt als teambuilding. Een uitkomst kan al zijn een gesprek anders insteken, of kennis op een andere manier te delen.
We werken met Start2Create altijd toe naar concrete uitkomsten.
Al na 1 sessie sessie ben je klaar om ergens mee te experimenteren.
Succesvol creatief denken met spelregels
Oordelen liggen altijd op de loer. Het automatisch brein neemt dikwijls een loopje met je. Door een oordeel te vellen over andermans idee, sla je wat de ander zegt van tafel. Zoals met ‘Ja, maar…’
Door een oordeel uit te stellen tijdens een opdracht breekt de weg open naar meer unieke ideeën. En ook veel méér ideeën. Kwantiteit. Niet meteen voor het beste idee gaan dus!
Meeliften (associëren op elkaars ideeën) gaat dan ook vloeiender. Je borduurt op elkaar voort, inderdaad door te denken in ‘Ja, EN hoe kan het ook?’ Ja, EN waar staat het voor?’
Unieke invalshoeken ontstaan ook door soms de gekste dingen te opperen. Heb dus lef.
En, heb ook lef te kijken waar de moeilijke concepten voor staan. Daar schuilen de meest unieke uitkomsten in.
Veel gestelde vragen
Wat gebeurt er in het brein?
Kritiek leveren is makkelijker dan creatieve invalshoeken bedenken. De ‘Ja, maar…’ gevolgd door tal van argumenten waarom iets niet kan, kan een behoorlijke domper zijn als je bij elkaar zit. Een brein ervaart dit als een afwijzing of zelfs als aanval. Ook al is een reactie niet zo bedoeld.
Hoe krijg ik de stille of niet-zo-creatieve mensen mee in ideeën?
Je kan zelf heel creatief zijn en allerlei kansen zien. Maar wat doe je als niet iedereen inziet wat er allemaal mogelijk is? Als die ander niet mee te krijgen is in dat toch geweldige idee?
De kunst in het creatief denkproces is het niet alleen van jezelf te laten zijn. Stel vooral je oordeel uit. En doe niet alles met de groep als geheel, maar werk ook in deel-groepjes.
Wat is het verschil tussen creatief denken en design thinking?
Design thinking combineert creativiteit met een gestructureerd proces van testen, prototypen en verbeteren.
Creatief denken maakt onderdeel uit van design thinking en is in veel opzichten hetzelfde. Creatief denken richt zich op:
- Het loslaten van aannames;
- Het openen van nieuwe perspectieven;
- Het genereren van veel en diverse ideeën;
- Het combineren van invalshoeken;
- Het doorbreken van vaste patronen;
- Concreet uitvoerbare concepten uit onverwachte hoek;
- Blijven denken in kansen, ook bij het convergeren, verder uitwerken van concepten en de uitvoer.
Creatief denken kan op elk moment worden ingezet: bij strategie, probleemverkenning, ideeontwikkeling of besluitvorming. Het is flexibel, contextafhankelijk en niet gebonden aan één methode of één doel. Creatief denken en design thinking zijn dus aanvullend.
Meer informatie
Heb je vragen of wil je weten of een training of opleiding voor jou en je collega’s interessant is?
Laat het ons hieronder weten. Dan neemt een van de trainers contact met je op!
Speelde als golfster op de Europese Tour. Studeerde af in organisatiesociologie. Maakte al vroeg kennis met ondernemen en het trainersvak. Fetish voor verbale en non-verbale communicatie.
Sportjournalist van huis uit, met een bak aan ervaring als presentator op radio en televisie. Etienne is een echte ondernemer. Maakt ook zo’n 400 podcasts per jaar.