Ja, iedereen kan creatief denken. Of je nu jong of oud bent. Welke denkstijl je ook hebt. Het is te trainen, je hebt alleen aan de juiste knoppen te draaien. Elke keer zien we mensen weer openbreken als ze iets nieuws hebben bedacht.
Brainstormtechnieken die écht werken
Op zoek naar creatieve brainstormtechnieken? Met de tools van Start2Create stap je echt uit de geijkte denkpaden. Geen post-its, wel werkvormen die we zelf gebruiken in onze sessies.
Waarom de meeste brainstorms vastlopen
Hoe vaak hoor je “ja, maar…” in een brainstorm? Het is de uitspraak die de meeste ideeën vroegtijdig doodslaat. In elke groep zitten wel Dimmers en Dippers. Dippen staat voor Denken in Problemen. Dimmen staat voor Denken in Mogelijkheden.
Als mens schieten we vaak in oordelen. Zodra iemand een idee heeft, zijn er gelijk mensen die het afschieten: “hebben we al gedaan”, “werkt niet”, “kost te veel geld”. Wat zou er gebeuren als iedereen juist gaat denken in de kansen van het idee, in plaats van het meteen de grond in te stampen? De energie die dat losmaakt, doorbreekt de vicieuze cirkel van onmogelijkheden.
Bouw op elkaar met “ja, EN”, in plaats van “ja, maar”. Stel je oordeel uit en ga eerst voor kwantiteit, maak daarna pas de keuzes.
Zo formuleer je een scherpe brainstormvraag
Je kan nog over zulke goede technieken beschikken, je brainstorm valt of staat met de juiste vraag.
- HOE. Begin een vraag met “hoe”. Dat opent de weg naar denken in kansen. In een waarom-vraag zit vaak al een oordeel of een lading. Een wat- of welke-vraag leidt vaak tot een opsomming van wat je al eens geprobeerd hebt.
- KISS. Keep it simple, stupid. Een zo kort mogelijke vraag die echt tot de kern komt, helpt je verder. Schrap lange vragen of meerdere vragen in één vraag. Werk liever met meerdere korte vragen dan met alles in één zin.
- FUN. Formuleer de vraag ook leuk, pakkend en beeldend. Met een lach wordt je output ook nog eens verrassender.
De spelregels
- Oordeel uitstellen. We hebben er allemaal last van, maar bewaar je oordeel toch tot een later moment.
- Kwantiteit boven kwaliteit. Er bestaat geen fout antwoord. Je mag alles roepen.
- Meeliften op elkaar. Gebruik de woorden van een ander als inspiratie. Niet de deur dichtslaan met “dat kan niet”, maar: ja, en hoe kan het wel?
- Lef. Uit de meest onrealistische ideeën komen vaak de meest unieke oplossingen.
Werkvormen die we zelf gebruiken
Schrap post-its, gebruik grote vellen. Woorden op een post-it zijn vaak moeilijk leesbaar voor de rest van de groep, en je schrijft ze als individu op, wat het langer stil houdt in de ruimte. Flip-overvellen waar iedereen op kan meelezen, werken beter: zo lift je makkelijker mee op elkaars ideeën.
Werk in groepjes van 4. Disney onderzocht en testte dit ooit: in groepjes van vier komt de meeste creativiteit los, en wordt spreektijd effectiever verdeeld. Niet steeds dezelfde mensen aan het woord, en ook de wat stillere mensen komen met meer input. Ben je met 12 mensen, dan worden dat 3 groepjes van 4. Ben je met 20 mensen, dan kan dat 5 groepen van 4 zijn. Bij tweetallen of groepen groter dan zes loopt het denkvermogen eerder spaak.
Kost dit niet meer tijd? Nee, juist minder. Korte opdrachten en kort tussendoor presenteren zorgen voor meer creativiteit en betrokkenheid. Je haalt in een half uur vaak meer op dan wanneer je om tafel blijft zitten.
Concreet maken: een levensechte pilot. Gebruik tien minuten van de brainstormtijd om een concept een slag verder uit te werken. Niet door het aan een ander te presenteren, want dan beland je in de wereld van elkaar overtuigen. Wel door er een levensechte pilot van te maken en mensen mee te nemen in de beleving.
Veelgemaakte valkuilen bij een brainstorm
- Te veel vernieuwende concepten, en geen keuzes kunnen maken.
- Concepten die niet aansluiten bij de strategie of het grote doel van de organisatie: alles is leuk om te doen.
- De energie vloeit weg zodra concepten verder concreet gemaakt moeten worden.
- Ideeën worden van bovenaf afgekeurd.
- “Ja, maar…” of “dat gaat toch nooit lukken” steekt uiteindelijk toch de kop op.
- Niet iedere deelnemer heeft even actief meegedaan: de dominante mensen bleven aan het woord.
- Concepten blijven te lang liggen, vaak een signaal dat interne communicatie of samenwerking beter kan.
- Te veel sturing tijdens de sessie, waardoor de uitkomsten niet echt gedragen worden.
Van een uur brainstormen naar een hele dag
Niet elk vraagstuk past in een uurtje. Soms is een korte, scherpe brainstorm precies genoeg. Maar wanneer je met een heel team of meerdere afdelingen tot een gedragen richting moet komen, zoals bij een jaarplan, een reorganisatie of een vastgelopen samenwerking, is een uur simpelweg te kort om er ook echt uit te komen. Dan past een heidag of heisessie beter: dezelfde manier van werken, maar met de tijd en opbouw om van losse ideeën naar een besluit te komen.
Zelf leren faciliteren, of laten begeleiden?
Start2Create zet de creatief denken methodiek en zelf ontwikkelde tools in voor leuke en effectieve brainstorms. Zo kom je in kortere tijd tot meer input, met een lach.
Wil je het zelf leren toepassen? In de opleiding creatief denken leer je zo’n 10 van deze tools zelf faciliteren.
Wil je dat wij de sessie begeleiden? Lees dan meer over brainstormbegeleiding voor teams.
Begeleiding of training aanvragen?
Laat het ons hieronder weten. Dan neemt een van de trainers contact met je op!