Coachend of sturend leiderschap? De verkeerde vraag

“In hoeverre kan ik nog feedback geven?” “Straks zeg ik het verkeerde en gaat het helemaal fout.”
Dit zijn geen citaten uit een cursus. Het zijn de twijfels die hr-directeur Judith Peters van supermarktketen Plus dagelijks van haar managers hoort, aangehaald in FD.nl. Herkenbaar? Dan sta je niet alleen.

Het ziekteverzuim door mentale klachten stijgt hard, en steeds vaker wordt de vraag bij de manager gelegd: had jij dit eerder kunnen zien?

Dat is nogal wat. Je moet een luisterend oor zijn, een planner, een inhoudelijk begeleider en, blijkbaar, ook een soort vroegwaarschuwingssysteem voor burn-outs. Geen wonder dat leidinggevenden zich onzeker voelen.

De verkeerde vraag

In datzelfde artikel valt een zin die het venijnig scherp maakt: we moeten van coachend leiderschap overschakelen naar sturend leiderschap. Aan de ene kant snap je die roep. Jarenlang ging het over vrijheid, flexibiliteit en of je wel lekker in je vel zat. Nu blijkt dat sommige mensen daar juist in verdwalen. Ze hebben kaders nodig, geen los zand.

Maar de vraag zelf klopt niet. Coachend óf sturend is een keuze tussen twee dingen die helemaal niet tegenover elkaar hoeven te staan. Sterker nog: uit hetzelfde artikel blijkt dat de beste leidinggevenden allebei tegelijk doen.

Een executive searcher zegt het treffend: een manager moet een sociale antenne hebben, oprecht merken wanneer iemand stil is en vragen wat er speelt. En diezelfde manager moet net zo makkelijk kunnen zeggen dat iemand weer op kantoor verwacht wordt. Niet als tegenstelling. Als twee kanten van dezelfde vaardigheid.

Structuur is geen tegenpool van verbinding

Dat is precies waar het vaak misgaat. Structuur voelt voor veel managers als het tegenovergestelde van warmte. Stel je een grens, dan denk je al snel dat je de verbinding kwijtraakt. Andersom denken managers die vooral coachen dat grenzen stellen ongemakkelijk of zelfs onveilig aanvoelt voor hun team.

Beide is een misverstand. Een team heeft geen manager nodig die kiest tussen aardig zijn en duidelijk zijn. Het heeft iemand nodig die allebei tegelijk kan: een gesprek dat oprecht geïnteresseerd is, en dat toch eindigt met een duidelijke afspraak. Geen “hoe gaat het met je” zonder vervolg. Geen instructie zonder dat er ook echt geluisterd is.

Wat dan wel

Een paar dingen helpen daarbij, en ze zijn allemaal concreet te oefenen. Vraag niet alleen hoe het gaat, maar wat iemand nodig heeft om verder te komen. Geef een compliment zonder dat er meteen een “maar” achteraan komt. En durf een grens te stellen zonder die eerst drie keer te verzachten.

Dat vraagt iets anders dan een cursus volgen over gesprekstechnieken. Het vraagt vooral dat je die twee dingen, sturen en verbinden, niet langer als een keuze ziet. Ze horen gewoon allebei bij hetzelfde gesprek.

De volgende keer dat je twijfelt of je nu de coach of de baas moet zijn: stel jezelf de vraag anders. Niet wat kies ik. Wel: hoe doe ik allebei, in dit ene gesprek?