Het creatieve brein

Creatief. Ben jij dat?

Creatief. Ben jij dat?

Wacht even met antwoorden…

Ken jij John Cleese? De hoteleigenaar uit Fawlty Towers, die eindeloos creatief is in scripts en het maken van grappen. Hij vergeleek ooit het proces van creatief denken en het produceren van nieuwe ideeën met een schildpad. Een schildpad steekt eerst zijn kopje uit het schild om de omgeving te beoordelen. Zie dit kopje als metafoor voor creativiteit. Als het veilig is, krijgt creativiteit een kans. Vervolgens hebben je hersenen tijd nodig om het briljante idee tot wasdom te laten komen. Een nachtje erover slapen helpt ook vaak, volgens Cleese.

“Creativiteit is het generen van ideeën of herkennen ervan, alternatieven bedenken of andere mogelijkheden die een probleem kunnen oplossen. Alleen, of met anderen.”

Dus nogmaals, ben je creatief?

Als je nee zegt doe je jezelf echt tekort! Eigenlijk is iedereen creatief. Alleen is het per mens verschillend hoe snel of op welke manier het eruit komt. Of je nu bezig bent met cijfers, nieuwe plannen bedenkt of met je handen bezig bent. Je bent misschien zelfs creatiever dan je denkt.

 

Het creatieve proces in de hersenen

Vaak zijn we geneigd een probleem aan te pakken met een oplossing uit het verleden. En als een dergelijke oplossing wordt geopperd in een vergadering is er altijd wel iemand die roept: ‘ja maar…’ of ‘dat kost te veel geld…’ Het brengt niet alleen de creativiteit tot een nulpunt, maar ons brein verleidt ons eigenlijk dezelfde, herkenbare oplossing te kiezen.

Als de creativiteit loskomt, start er een serie van processen in je hersenen. En het is niet te danken aan de linker- of rechterhersenhelft! Sterker nog, de hersenhelften werken juist samen om het gewenste effect te bereiken. Ze herkennen elkaars processen. Het is dus aan beide hersenhelften te danken dat je op ideeën komt.

Om creatief te zijn heeft jouw brein wel stimulering nodig! Zo ontstaan nieuwe verbindingen (synapsen) tussen neuronen. Het is de kunst om los te breken uit dat vaste denkpatroon of, zoals wij dat noemen, het cirkeldenken. En dat is eenvoudiger dan je soms denkt. Die methode heet Creatief Denken. En dat passen we vaak in trainingen toe.

 

De juiste setting

Het verhaal van John Cleese – over de creativiteit die als kop van een schildpad uit een schild kruipt – geldt vooral als je in je eentje bezig bent om nieuwe dingen te bedenken.

Een setting met meerdere mensen versterkt het creatieve proces. We zien het in elke training en Academy weer gebeuren. De ideeën vliegen je om de oren. De een nog beter dan de ander. En na twee of drie uur zijn de deelnemers moe, maar ook verbaasd over de opbrengst. ‘We hebben in een kwartier al betere ideeën dan de afgelopen vergaderingen’, riep een medewerker van Rotterdam Sportsupport toen we met een Creatief Denken vraag aan de slag gingen tijdens onze Academy. Ook de juiste creatieve tools in te zetten op de vragen, helpt te ervaren dat je brein automatisch uit het vaste denkpatroon stapt. We associëren, leggen verbanden, liften mee op de woorden van een ander; hoe absurd het soms ook is. Uiteindelijk maken we elke oplossing weer concreet.

Meer weten over creatief denken, of ben je gewoon op zoek naar meer inspiratie? Neem dan een kijkje in onze eerste iZine.