Vraag maar raak!

Vraag maar raak!

8 augustus 2016
/

Waarom?” “Maar waarom dan?” Vroeger lokten wij onze ouders uit door deze boemerang-vraag keer op keer te stellen, of het zijn de kinderen van nu die het bij ons doen. Tot aan vervelends toe.

In deze blog lees je over hoe je scherper vragen kan stellen, door middel van de ‘Vijf keer waarom’, maar ook met ‘hoe’ en ‘wat’. Ook laten we je zien in welke gevallen je die open vragen kan inzetten. Èn wat het je kan opleveren. Dus, vraag maar raak en ontdek wat het je allemaal kan opleveren.

De juiste vragen stellen bij creatief denken is key. Het breekt de weg open naar het (om)denken in kansen en mogelijkheden. 

Wat is creatief denken?

 

 

Vijf keer ‘waarom?’

Dat je na vijf keer antwoorden op de “Waarom?” vraag tot een zeer diepgaand gesprek kan komen met een zesjarige, zal je wellicht verbazen. Maar misschien triggert het je om de ‘vijf keer waarom’ eens te proberen. Met een collega, of zelfs een kind.

“Waarom?” is een open vraag. Met een open vraag geef je de ander ruimte om van alles op tafel te leggen en het gesprek meer diepgang te geven.

Riskant aan dit vraagwoord is wel dat het een offensief-defensief gesprek kan uitlokken. “Waarom heb je dit gedaan?” kan overkomen alsof de ander zich moet verantwoorden aan de slimmere jij. Dus kies je vraag weloverwogen uit.

Door de ‘vijf keer waarom’ toe te passen dwing je jezelf (nog) beter te luisteren en kan je waardevolle informatie ophalen bij de ander



Hoe werkt de ‘vijf keer waarom’?

Een vraag die met ‘waarom’ begint, is kan al snel een vraag zijn met een aanname of oordeel. Maar met de ‘vijf keer waarom’ juist niet. Je kan er aannames mee opsporen.

Stel dat je een probleem constateert en je wil aan de slag om dit aan te pakken. Heb je eigenlijk wel het juiste ‘probleem’ te pakken? Door hier de vraag op te leggen ‘waarom is dit een probleem?’ krijg je een of meer verhelderende antwoorden.

Stel dat er één duidelijke aanleiding is, plak daar dan weer de vraag op ‘waarom is dit een probleem?’. Heb je na je eerste ‘waarom’-vraag al meerdere uitkomsten? Doe dit dan op elke uitkomst. Zo kan je allerlei vertakkingen krijgen. En onderaan de streep wellicht wel vijf of tien redenen waarom iets een probleem kan zijn. ‘Vraag maar raak’ kan je op deze manier veel opleveren.

Je gaat dus specifieker naar de pijnpunten toe, door ‘raak’ door te vragen. En dat kan ook met die zes-jarige die het bloed onder je nagels vandaan haalt.

Er gebeurde iets heel raars, ze werd er helemaal rustig van!

Echt gebeurd. We legden de tool eens uit aan een moeder. Op een avond, toen haar oudste van zes aan het dreinen was om een Sinterklaasboek, paste ze de ‘vijf keer waarom’ toe. En ze stond perplex van de rust die het haar kind bracht. En daarmee ook rust (en begrip) van haar kant.

 


Vraag maar raak met ‘hoe’

Voor creatief denken werkt een ‘hoe-vraag’ het best. Maar ook als je iemand het gevoel wil geven dat je zonder oordeel luistert.

Het kan je bovendien een schat aan informatie opleveren. Niet alleen omdat de ander informatie aan je verschaft, ook omdat je aanleiding geeft aan de ander zelf met ideeën of oplossingen te komen.

Het breekt de weg open naar het denken in kansen en mogelijkheden. Met een ‘waarom-vraag’ duik je vooral in aannames en frustraties en blijf je hangen in wat al is, of wat niet lukt. Met een ‘welke-vraag’ kom je vaak tot een opsomming van wat al geprobeerd is. En is er geen aanzet tot de denkwijze van bijvoorbeeld ‘hoe dan wèl?’

 

Vraag maar raak met ‘wat’

Vervang het vraagwoord door ‘wat’ en er opent zich weer een hele andere antwoorden-wereld. Brandt er een vraag waar de ander alleen maar ja of nee op kan antwoorden? Kijk hoe je de vraag om kunt bouwen en deze met ‘wat’ te laten starten.

Voorbeelden van te stellen vragen:
In plaats van: Onze online vergadering ging wel goed, niet waar?
“Wat vind jij van het verloop van onze laatste online vergadering?”

In plaats van: Onze vereniging is best gastvrij, toch?
“Wat vind jij interessante voorbeelden van on-gastvrijheid?”

In plaats van: Vond je de meeting nuttig?
“Wat sprak je wel en niet aan in de laatste meeting?”

 


Persoonlijk maken

Voeg ‘jij’ of ‘jou’ aan de vraag toe om je vraag nog meer kracht bij te zetten.

“Wat vind jij van de gastvrijheid van ons horeca personeel?”
“Wat is jouw visie op ons beleid?”
“Wat betekent lid zijn van onze sportclub voor jou?”

Hiermee maak je de vraag niet alleen persoonlijker, de vraag komt ook beter aan bij je gesprekspartner. Zo hoef je een vraag minder vaak te herhalen en het antwoord dat de ander geeft is ook eerder to the point.

 

Echt en anders contact maken

Tijdens sessies komen we er vaak genoeg achter dat mensen die al jaren voor dezelfde organisatie werken elkaar niet of nauwelijks spreken. Het verzanden in aannames of het blijven zitten op een eigen eiland is intussen wat we ook terug horen. 

Met Start2Create hebben we de ‘Wie-ben-jij?’ vragenkaarten ontwikkeld om eens een heel ander gesprek met iemand te hebben dan gewoonlijk. Dat kan over werk gaan, maar ook over hele andere onderwerpen. Het doel? Elkaar op een andere manier leren kennen.



Inspiratiebronnen:
The Coaching Mindset: 8 Ways to Think Like a Coach – Chad Hall.
The Coaching Habit. Say Less, Ask More & Change the Way You Lead Forever – Michael Bungay Stanler.

Wil je een keer kennismaken, of heb je vragen? Laat het hieronder weten!



    Vergelijkbare blogposts