Hoe zet je de Rode Kaart in?
“Ja, maar…”
Twee woorden die vrijwel iedereen dagelijks hoort. Tijdens vergaderingen, brainstorms, projectoverleggen en zelfs aan de keukentafel thuis. Nog voordat een idee de kans krijgt, wordt het beoordeeld, afgezwakt of zelfs volledig afgeschoten. En dat is precies waarom de Rode Kaart bestaat!
“Ja, maar daar hebben we geen budget voor.”
“Ja, maar dat hebben we al eens geprobeerd.”
“Ja, maar dat willen ze vast niet.”
Waarom we zo snel oordelen
Ons brein is van nature kritisch. Dat is niet verkeerd. Integendeel: kritisch denken helpt ons risico’s te herkennen, fouten te voorkomen en goede beslissingen te nemen. Het probleem ontstaat wanneer kritiek te vroeg komt.
Veel mensen schakelen binnen enkele seconden van idee naar oordeel. Daardoor worden kansen niet echt goed bekeken. In sommige oplossingen zit vernieuwing, alleen krijgt het geen kans door het oordeel.
Misschien ben je al bekend met divergeren (heel véél mogelijkheden bedenken) en convergeren (trechteren en keuzes maken). Het liefst doe je ook allebei de fases zonder oordeel. Dan is de kans het grootste dat je uit de geijkte denkpaden stapt.
Wanneer die twee stappen door elkaar lopen, ontstaat vaak frustratie en middelmatige ideeën.
Wat gebeurt er als we oordelen?
Een oordeel heeft direct invloed op je brein, vooral het stressbrein. Zie je vermogen om te denken in kansen en oplossingen, als een bandbreedte.
Ervaar je stress in een gesprek of overleg? FLOP! Daar versmalt je bandbreedte. Je fight, flight en freeze krijgen de overhand. Dat gaat in gradaties. En dat start al met een klein oordeel als ‘Ja, maar…’
Het goede nieuws: je kunt je eigen versnellingssysteem positief beïnvloeden. Onder andere doordat de Rode Kaart je bewust maakt van die eerste triggers.
En een beetje stress houdt ons natuurlijk ook scherp! Lees er meer over in de blogs.
De grootste valkuil van het overleg tackelen
Een van de meest voorkomende valkuilen in overleggen is dat mensen denken dat ze een gesprek voeren, terwijl ze eigenlijk te snel de mogelijkheden aan het beoordelen zijn.
Een alternatief voor ‘Ja, maar…’ kan zijn: “Ja, EN hoe zouden we dat eenvoudig kunnen aanpakken?” Het gesprek gaat dan verder. Het verschil lijkt klein, maar het effect is enorm. ‘Ja, maar’ sluit af. Met ‘Ja, EN’ bouw je verder op wat de ander zegt.
Wat doet de Rode Kaart?
De Rode Kaart helpt mensen om oordelen uit te stellen. En eigenlijk eerder te herkennen wanneer je gedachten een loopje met je nemen.
De Rode Kaart is er niet omdat kritiek niet belangrijk is. Het gaat om de timing van de ‘kritische’ gedachte.
Wanneer je tijdens een overleg, brainstorm of strategie sessie merkt dat input te snel word afgeschoten, dan kan de Rode Kaart een stok achter de deur zijn.
Het zorgt voor een andere dynamiek en een lach, want iedereen herkent het wel. Ook van zichzelf. Mensen krijgen meer tijd voor hun uitleg, stillere mensen komen eerder aan het woord. Je denkt met elkaar minder in wat er mogelijk mis kan gaan en meer in wat er wel kan.
Als je de Rode Kaart na een sessie weer wilt inzetten
We delen aan het begin van sessies altijd de Rode Kaarten uit. Heb je een Rode Kaart gekregen in een training of sessie van Start2Create? Dan heb je waarschijnlijk ervaren wat er gebeurt wanneer een groep bewust probeert om oordelen uit te stellen. Je hebt gezien dat mensen meer ideeën genereren en dat deelnemers actiever bijdragen. Er is meer openheid en met een knipoog hielden jullie elkaar scherp.
Om onverwachte invalshoeken ook de ruimte te geven in je aankomend overleg kun je die Rode Kaart natuurlijk inzetten met je collega’s. Eén tip: gooi ‘m niet zomaar naar iemands hoofd. Even een korte uitleg helpt!
Er is ook een verschil tussen:
Je mag niet oordelen.
En: We hebben allemaal last van een oordeel. Stel ‘m nog heel even uit tot na deze ronde.
Houd het vooral luchtig. Het doel is niet om je collega’s te corrigeren. Je hoeft echt geen politieagent te zijn. Sterker nog, de Rode Kaart voorkomt dat.
Als nog niemand de Rode Kaart kent
Misschien ben je de Rode Kaart online tegen gekomen.
Wanneer jij én je collega’s nog nooit met de Rode Kaart hebben gewerkt, is wat extra uitleg handig. Neem even de tijd om uit te leggen waar de Rode Kaart voor bedoeld is en dat eigenlijk iedereen last heeft van een oordeel. Het is gewoon een stok achter de deur om je oordelen langer uit te stellen. Of tot ná een werkvorm.
Wil je hem inzetten voor een brainstorm of strategie sessie? Combineer het met een werkvorm waar mensen van aan gaan. Hier vind je meer over creatief denken.
Is het een overleg van vooral elkaar een update geven of agendapunten afwerken? Ook dan kun je hem heel goed introduceren op het scherm. Of stuur ‘m door, zodat iedereen hem op de telefoon heeft.
Van ‘Ja, maar’ naar ‘Ja, EN’
De kracht van de Rode Kaart zit uiteindelijk niet in de kaart zelf. Het gaat om de mindset erachter. En de groepsdynamiek die verandert.
Wanneer mensen ideeën eerst onderzoeken voordat ze oordelen, ontstaan betere gesprekken, meer betrokkenheid en vaak verrassend goede oplossingen.
De uitdaging nu: jij hebt dit artikel al gelezen.
Je collega’s of de mensen thuis nog niet.
Dus de volgende keer dat je geneigd bent te roepen “Ja, maar…”
Bouw je zin om en start met ‘Ja, EN…’
- … ‘hoe zie je dat voor je?’
- … ‘wat zou daarvoor nodig zijn?
- … ‘wat maakt dat lastig?
- … ‘zo zouden we het ook kunnen doen!’
Succes!
De trainers
Etienne Verhoeff
Sportjournalist van huis uit, met een bak aan ervaring als presentator op radio en televisie. Etienne is een echte ondernemer. Maakt ook zo’n 400 podcasts per jaar.
Kyra van Leeuwen
Speelde als golfster op de Europese Tour. Studeerde af in organisatiesociologie. Maakte al vroeg kennis met ondernemen en het trainersvak. Fetish voor verbale en non-verbale communicatie.
Etienne Verhoeff
Co-Founder/Owner
