5 tips: de vraag achter de vraag achterhalen

Hoe kom je erachter wat iemand écht bedoelt?
Hoe stimuleer je openheid, zodat je met elkaar tot de kern kunt komen én die samen kunt beantwoorden?
Hoe kies je waarmee je een overleg opent?

In dit artikel lees je hoe je daar stap voor stap achter komt, met een flinke dosis anders denken en onmisbare kennis van het brein.

1. HOE- & WAT vragen stellen

Een opening met ‘hoe‘ is neutraal en breekt de weg open naar nieuwe kansen en mogelijkheden.

Bij een vraag die begint met ‘waarom‘ zit vaak een bepaalde lading of oordeel. Met “hoe” en “wat” is een brein juist geneigd vooruit te denken èn meer in kansen.

Hoe-en wat-vragen nodigen de ander ook uit om meer context en details te geven. Daarmee voelt die zich meer gehoord. Dit leidt vaak tot het blootleggen van onderliggende zorgen, motieven of wensen die de werkelijke kern vormen.

2. Abstracte termen concreet maken

Met abstracte, overkoepelende termen blijft iedereen al snel hangen in aannames. Hoe concreter, hoe beter. Bij brainstorms levert dit dan ook veel concretere en uniekere concepten op. In gesprekken ontstaat zo meer duidelijkheid en minder ruis op de lijn. Dus, waar heb je het eigenlijk echt over?

Bij ‘Hoe versterken we onze samenwerking?’ is ‘samenwerking’ een breed begrip waar iedereen net iets anders onder kan verstaan. Er liggen verschillende zorgen, frustraties en ook mogelijkheden aan ten grondslag.

Bij het achterhalen van de echte vraag kom je bijvoorbeeld op:

Hoe leren we elkaar beter kennen?
Hoe kunnen we informatie delen met elkaar?
Hoe krijgen we elkaars expertise in beeld?
Hoe geven we nieuwe medewerkers een onvergetelijke onboarding?

3. Doorvragen

Niet iedereen is zich bewust van zijn aannames, en niet iedereen durft dat direct te benoemen. Het is dus ook de kunst om net zolang door te gaan tot je de kern eruit krijgt.

Meer technieken om een gesprek te verdiepen? Bekijk ons overzicht van gesprekstechnieken.

Bij Start2Create beginnen we daarom het liefst elke sessie met kort ophalen wat er speelt in de groep. Zo kunnen mensen op elkaar doorliften, waardoor er wederzijds begrip en herkenning ontstaat. Eigenlijk kom je zo al met elkaar tot de kern die er echt toe doet.

Doorpakken met hoe- of wat-vormen
Stiltes laten vallen
Eerst gaan voor kwantiteit, zodat alles er even mag zijn

Hoe formuleer je goede vragen?

Wil je hier effectief gebruik van maken in een overleg of brainstorm? Formuleer ‘m dan ook beeldend.

In onze opleidingen creatief denken trainen we professionals in het formuleren van scherpe openingen, want dat is de basis om je gesprekken of overleggen in goede banen te leiden. Deze aanpak leunt op dezelfde principes als de Socratische methode, waarbij je iemand met gerichte openingen naar zijn eigen inzicht leidt, in plaats van dat je het antwoord voorkauwt.

Beginnend met wat of hoe
Zonder oordeel
Geen verkapte oplossingen erin stoppen
Gebruik concrete, specifieke woorden
Kort geformuleerd

Korte opleiding Opleiding tot Facilitator

Wat levert de vraag achter de vraag achterhalen op?

Versterkt empathie en begrip: alleen al bij de poging duidelijkheid te krijgen, laat je je interesse in de ander merken. Dat is namelijk de basis van verbinding en het versterken van een relatie.
Verbeterde probleemoplossing: wanneer je de echte zorgen en motieven begrijpt, kun je gerichtere en effectievere oplossingen bieden. Zo sluiten oplossingen beter aan bij de werkelijke behoeften en verwachtingen van de ander.
Bevordert vertrouwen en relaties: door te laten zien dat je bereid bent om verder te kijken dan het oppervlakkige, bouw je vertrouwen op. Dit versterkt de relatie en maakt toekomstige communicatie soepeler en effectiever. Tenslotte geldt: elkaar kennen, is elkaar mogen, is elkaar vertrouwen, is elkaar gunnen.

Openen met wat er leeft in de groep

“Het mooiste is als we een brainstorm of vergadering starten met ophalen wat er leeft in de groep,” vertelt Etienne van Start2Create. “Je ziet mensen op elkaar doorliften. We helpen om dat scherp te formuleren. En dat gaat redelijk rap: gemiddeld zijn we daar aan de start van een sessie maximaal 5 minuten mee bezig. Vervolgens bedenken deelnemers in de groep altijd zelf de uitkomsten op wat ze hebben ingebracht. Zo komt daar het eigenaarschap te liggen.”

Van inbreng naar eigen inzicht

“In deze aanpak laten we mensen niet standaard om tafel discussiëren of ideeën en oplossingen opperen. We passen onder andere de creatief denken methodiek toe, zodat iedereen wordt uitgedaagd om uit de geijkte denkpaden te stappen. Zo kom je met elkaar tot nieuwe inzichten en verrassende uitkomsten, altijd praktisch uitvoerbaar. Want dat lukt alleen met scherp geformuleerde openingen die ook echt prikkelen.”

”Wie-ben-jij” vragenkaarten

Met de Wie-Ben-Jij?-vragen voer je een héél ander gesprek, met onverwachte invalshoeken en een lach. Je zet ze in als teambuilding, speeddaten, of om collega’s beter te leren kennen. Ook zijn ze een verrassende start van een bijeenkomst, in plaats van een traditioneel voorstelrondje.

De Startblokken zijn er dan weer voor teambuilding: elk blokje kent een eigen thema. Met een lach en in spelvorm kom je zo tot heel andere gesprekken, in duo’s of met een groep. De blokkentoren zet je in op teamdagen, om elkaar beter te leren kennen, of geef je weg als origineel geschenk.

Wie ben jij? vragensets Start2Create Startblokken