Design thinking

Design thinking stimuleert creatief denken over uitdagingen en vraagstukken. Het draait om het begrijpen van de behoeften van gebruikers, en met creatieve en innovatieve werkvormen concepten of oplossingen bedenken.

Design thinking is een gestructureerde methode en volgt vaak, herhaaldelijk, deze 5 stappen:

1. Empathize. De behoeften van de gebruiker begrijpen.
2. Define. Het probleem scherp formuleren.
3. Ideate. Creatieve ideeën bedenken.
4. Prototype. Een snelle, testbare oplossing maken.
5. Test. Uitkomsten toetsen in pilots en bijschaven.

Lees hieronder over de 5 fases en wat er per fase niet mag ontbreken.

1. Empathize

In deze fase draait het om het begrijpen van de behoeften en emoties van gebruikers, met observatie, onderzoek, interviews en meer. Het doel is om in de huid van de gebruiker te kruipen en hun uitdagingen echt te begrijpen. Dat is ook meteen de definitie van empathie.

Valkuilen:

• Aannames doen over de doelgroep, of onbewuste bias hebben.
• Invullen voor de doelgroep.
• De doelgroep niet betrekken bij het bedenken van ideeën of oplossingen.
• Te lang onderzoeken, zodat je zelf vastloopt.
• Empathie verwarren met sympathie.

Kansen:

• Vooral wat- en hoe-vragen stellen.
• Interviewen vanuit verschillende communicatiestijlen.
• Je eigen behoeften, emoties en coping mechanismen kennen.

Kortom: met de juiste gesprekstechnieken zet je empathie effectief in. Je ontdekt meer over de belevingswereld van de ander en geeft de ander het gevoel begrepen te worden. Dat helpt je in de volgende stappen van design thinking.

2. Define

In deze stap verzamel je de inzichten die je hebt opgedaan en gebruik je die om het probleem te definiëren. Het liefst zo nauwkeurig mogelijk. Het gaat erom de kern van het probleem te begrijpen en een duidelijke probleemstelling op te stellen.

Valkuil: een complexe uitdaging formuleren in één heel lange vraag. Vaak zijn er vanuit één probleemstelling meerdere vraagstukken te formuleren.

Kansen:

• Formuleer meerdere vragen, en laat ze beginnen met ‘hoe’.
• Voorkom abstracte begrippen, zoals ‘betrekken’ of ‘samenwerken’.
• Maak een vraagformulering leuk en prikkelend voor het brein.
• Houd een vraag zo kort mogelijk.

3. Ideate

Dit is de fase van creatieve ideeën genereren om het probleem op te lossen. Het draait om brainstormen, het verkennen van verschillende perspectieven en het bedenken van innovatieve concepten. Er zijn diverse technieken voor.

Valkuilen:

• Oordelen en ideeën vroegtijdig afschieten.
• In de beperkingen blijven hangen.
• Meteen naar het perfecte idee streven.

Kansen:

• Praktische spelregels, zoals je oordeel uitstellen met de Rode Kaart.
• Eerst divergeren (kwantiteit), dan pas convergeren (keuzes maken en toewerken naar een kwalitatief idee).
• Nodig de doelgroep uit, en mensen die ver van het onderwerp af staan, zodat je tot echt vernieuwende ideeën komt.
• Kies treffende werkvormen die binnen 30 minuten tot uitkomsten leiden.

4. Prototype

Nu is het tijd om de beste ideeën om te zetten in tastbare prototypes. Het doel is snel te kunnen experimenteren voordat een prototype volledig wordt ontwikkeld.

Valkuil: een streep zetten door een ambitieus idee. Soms is het de kunst om te kijken waar het idee voor staat, nog even verder te associëren en vanuit daar tot een prototype of pilot te komen die minder geld en inspanning kost.

Kansen:

• Bouw het snelst haalbare prototype, niet het meest complete.
• Gebruik goedkope materialen: papier, karton, een simpele schets, een rollenspel.
• Betrek de doelgroep al bij het maken, niet pas bij het testen.
• Durf een idee klein te houden voordat je het groot maakt.

5. Test

Een prototype testen bij gebruikers om feedback te verzamelen kan niet missen. De feedback gebruik je om oplossingen te verfijnen en aan te passen, net zo lang tot deze aan de behoeften van de gebruikers voldoet.

Valkuil: platweg een idee presenteren. Neem de gebruiker echt mee in de beleving.

Kansen:

• Laat de gebruiker het prototype zelf ervaren, in plaats van het uit te leggen.
• Vraag door op wat niet werkt, niet alleen op wat wel werkt.
• Herhaal het testen na elke aanpassing, ook al voelt dat als vertraging.
• Wees bereid om terug te gaan naar Define als het probleem toch anders blijkt te liggen.

De twee raken elkaar, maar zijn niet hetzelfde. Design thinking is een gestructureerd proces: een vaste volgorde van fases die je doorloopt om van een vraagstuk naar een geteste oplossing te komen. Creatief denken als vaardigheid zet je juist ín elke fase van dat proces in: bij Empathize om vooroordelen los te laten, bij Ideate om buiten de geijkte denkpaden te komen, bij Prototype om met weinig middelen toch een idee tastbaar te maken.

Kortom: design thinking is de route, creatief denken is de manier waarop je onderweg blijft denken.

Design thinking faciliteren?

Soms valt of staat het succes van conceptontwikkeling al in een heel vroeg stadium. Door hoe je communiceert met de doelgroep en betrokkenen. Of je een vraag niet te abstract of te lang formuleert. Hoe je mensen aangehaakt houdt. Hoe je mensen weet te begeleiden naar concrete uitkomsten waar ze ook echt zelf mee aan de slag willen.

Het proces faciliteren biedt veel kansen, maar ook valkuilen. In de opleiding tot facilitator leer je bij Start2Create:

• faciliteren zonder oordeel en zonder te veel sturing, zodat het door de mensen zelf bedacht is;
• herkennen en benutten van de denkstijlen;
• werkvormen kiezen die goed op de vraagstukken en doelen aansluiten;
• het echt scherp formuleren van de vragen;
• weten hoe je eigenaarschap en actie kunt stimuleren.

Wil je meer leren over design thinking en hoe je het effectief kunt toepassen in je organisatie? Of wil je kennismaken? Laat het ons hieronder weten, dan neemt een van de trainers contact met je op.

Gelieve dit veld leeg te laten.