Wat is een strategisch plan?

Met een strategisch plan bepaal je de koers van je team of organisatie. Een visie, missie en analyse van sterktes en zwaktes kunnen hierin niet ontbreken.

Start2Create begeleidde al tal van organisaties met het maken jaarplannen en meerjarenplannen. De grootste valkuil: een plan dat te veelomvattend is, uit veel vage begrippen bestaat en waarna de eigenaarschap of actie ontbreken. Dat kan anders! Daarom zetten we de methodieken in die helpen anders te denken en meer uit een strategisch overleg of traject te halen. Mede door mensen uit de geijkte denkpaden te laten stappen.

Voor een sterk strategisch plan heb je ook na te denken over:

hoe je het beknopt en concreet houdt;
hoe je het bedenken van vernieuwende invalshoeken kunt stimuleren;
hoe je een strategisch plan levend houdt.

Een strategisch plan maken

Is het een moetje, omdat je dit nou eenmaal om de vier jaar doet? Is er verandering in de markt of liggen concurrenten op de loer?

Traditionele plannen houden zich vaak bezig met analyses en cijfers, veel doelstellingen en structuur.

Wij beginnen anders: met vragen die ertoe doen en met de denkkracht van de mensen die ermee moeten werken.

Er is niet een blauwdruk om tot een strategisch plan te komen. Wel is het handig vooraf te weten waardoor veel strategische plannen sneuvelen:

van bovenaf worden bedacht;
vol containerbegrippen staan;
geen ruimte laten voor variatie in denken;
niet worden bijgesteld wanneer de wereld verandert.

Hoe krijg je de mensen mee in je strategisch plan?

Een sportbond had prachtige plannen gemaakt om de verenigingen in het hele land mee te krijgen in een EK programma. Uitgebreid doordacht was het. Toen startten we de strategische sessie met de vraag:

Hoe zorgen we ervoor dat alle verenigingen de plannen in de prullenbak willen gooien?

Binnen de kortste tijd stond het flip-over vel vol met antwoorden. Eigenlijk: alle valkuilen. Meer dan de helft was herkenbaar. De conclusie was: we hadden de vraag veel eerder omgekeerd moeten stellen! Het mooie was wel dat alle mogelijke valkuilen in beeld waren. En vanuit de creatief denken methodiek kun je weer de oplossingen bedenken.

Begeleiding met anders denken

Hoe haal je input op voor een strategisch plan?

Er zijn tal van manieren. 1-op-1 gesprekken. Met vertegenwoordigers uit verschillende teams praten. Discussies voeren. Rondetafelgesprekken. Teamsessies. Waar moet je zeker aan denken?

In plaats van één expert die alles bedenkt, kun je ook het denkvermogen uit de mensen zelf halen. Zo ontstaan keuzes die gedragen worden.
Ja, je kunt een SWOT analyse maken. Maar wat levert het op als iedereen hetzelfde ziet? Je kunt ook werkvormen gebruiken die de blinde vlekken zichtbaar maken en waarmee je de taal en kernwaarden van de organisatie scherp krijgt.
Verzamel niet alleen KPI’s, ontdek ook waar de energie zit.
Eén sessie is geen. ‘Hoe nu verder?’ is vaak de grote vraag. Ooit leuk bedacht met elkaar, maar daarna blijkt de waan van de dag leidend.

Een strategisch plan implementeren

Een plan bedenken is één. Wij kunnen alvast op een briefje geven: de vraag is na afloop: ‘Hoe nu verder?’

Het succesvol implementeren van het plan hangt af van hoe concreet je het weet te maken. Met een wollige, allesomvattende visie raakt het vaak in de vergetelheid.

Het succes van een strategisch plan hangt ook af van hoe je het later terug laat komen in de organisatie. Denk voor een effectieve implementatie ook aan:

Openstaande vragen actief oppakken;
De voortgang van kwartaaldoelen zichtbaar maken en het ook met elkaar vieren als een doel behaald is;
Creativiteit blijven stimuleren door het jaar heen;
Leiderschap en daarmee duidelijkheid scheppen: wat doen we dit jaar en wat doen we later, en waarom?
Een stop-to-do list maken: waar moet je mee stoppen om ergens een succes van te maken?

Resultaat: eigenaarschap van een strategisch plan

Vernieuwing en verandering, vertrekkende directeuren of een veranderende markt. Het gebeurt nou eenmaal. Hoe zorg je ervoor dat je strategie actueel blijft en dat het blijft leven, ook al verandert er iets in je organisatie? Een van de mooiste voorbeelden kwam van een ROC dat we begeleidden in een meerjarenplan.

“Hè, hebben we eindelijk samen een strategie ontwikkeld voor de komende jaren en nu ga je weg, hoe moeten wij dit nu verder doen?” Dat riep een van de medewerkers tegen de vertrekkende directrice. Ja, er is immers een tijd van komen en gaan. In dit geval kon de directeur zeggen: “Jullie kunnen het hartstikke goed zelf af. Je hebt er zelf in meegedacht en speelt nu een actieve rol in de uitvoer. Ga zo door.”

In de jaren ervoor was het stramien beleid van bovenaf opleggen en directief aansturen. En dan hebben we het over meerdere onderwijsteams met in totaal 120 medewerkers. Start2Create begeleidde in een traject deze ROC in het ophalen van input voor hun meerjarenplan. Met resultaat een strategie waar de medewerkers zich in herkennen.

Lees de hele case

Het strategisch plan levend houden

De ROC had een aantal van haar studenten vormgeving de opdracht gegeven om het strategisch plan visueel te maken. Op grote posters kwam het door de school heen te hangen. En, in de kamers van de medewerkers. Eigenaarschap en creativiteit bleken een gouden combinatie te zijn.

‘Je stuit niet op: ‘de directeur heeft het plan bedacht, moeten we dát weer gaan doen!’

Professioneel faciliteren

Wat is nou het slimste om te doen als je vooral naar draagvlak zoekt en hoopt op een open houding van mensen? Het liefst creëer je een stroom aan ideeën. Blijf je weg van de aloude discussies. En hoor je de stillere mensen wat meer.

Start2Create helpt organisaties bij het ontwikkelen van strategische plannen. Dat doen we met stakeholders uit de eigen organisatie of zelfs van daarbuiten. Als facilitator stellen we ons eigen oordeel uit. Aan ons heb je niet de traditionele adviseurs. Wel degenen die het onderste uit de kan halen door mensen anders aan het denken te zetten.

En, een hele hoop kan je ook zelf. Wil je wel af van de traditionele boardroomsetting, een sessie met presenteren en zenden of een keer nieuwe wegen ontdekken zonder te verzanden in discussies? Ontdek onze unieke tools in de Academy en leer professioneel faciliteren.

Ontdek onze Academy

Begeleiding of training aanvragen?

Laat het ons hieronder weten. Dan neemt een van de trainers contact met je op!

Kyra van Leeuwen

Speelde als golfster op de Europese Tour. Studeerde af in organisatiesociologie. Maakte al vroeg kennis met ondernemen en het trainersvak. Fetish voor verbale en non-verbale communicatie.

Etienne Verhoeff

Sportjournalist van huis uit, met een bak aan ervaring als presentator op radio en televisie. Etienne is een echte ondernemer. Maakt ook zo’n 400 podcasts per jaar.