Wat is non-verbale communicatie?
Ooit troffen we een grote groep deelnemers, met vooral op de voorste rij veel mensen met de armen over elkaar en de wenkbrauwen gevouwen in een dikke frons. We wisten dat er wat speelde in de organisatie. Wat doet dat in een brein van een facilitator? Oordeel uitstellen is bij ons spelregel nummer 1. En dat gold ook voor deze context. Want voor je het weet ga je af op de verkeerde aannames.
Als mens zijn we de hele dag bezig met non-verbale communicatie. We maken zelf – veelal onbewuste – bewegingen. We spreken ook met een bepaalde intonatie of we kleden ons op een bepaalde manier. Over lichaamshoudingen en bewegingen gaan helaas ook veel mythes de ronde.
Wat zijn die mythes? En waar moet je dan op letten? Hoe zorg je ervoor dat je jezelf in een gesprek of overleg niet de verkeerde dingen wijsmaakt?
‘Iemand staat met zijn armen over elkaar. Dat is een gesloten houding!‘ – Mythe! De echte betekenis: je geeft jezelf een knuffel en daarmee extra comfort. Je maakt letterlijk meer oxytocine vrij en we zijn sowieso geneigd meer met de armen over elkaar te staan als er mensen om ons heen zijn.
Iemand kijkt naar links boven, diegene liegt! – Mythe! Je zou wel aan een gezicht kénnen zien of er een verhoogde spanning is. Er kán discomfort zijn op dat moment. Dat zijn alleen andere bewegingen èn je moet iemands ‘baseline’ ook kennen. Lees hieronder verder als je wilt weten waar je dan op kunt letten.
De aannames ontstaan ook vaak bij het observeren van andere bewegingen of houdingen.
𝑯𝒂𝒏𝒅 𝒊𝒏 𝒉𝒂𝒍𝒔: “Die is zó onzeker van zichzelf!” – Mythe! In het voorbeeld van de foto: Hier zit Kyra in haar onbewuste baseline en ze is actief aan het verwerken wat er aan de tafel verderop word gezegd.
𝑺𝑼𝑷𝑬𝑹 𝑫𝑰𝑲𝑲𝑬 𝑽𝑬𝑻𝑻𝑬 𝑭𝑹𝑶𝑵𝑺 – Ze denkt niet dat wat jij zegt compleet gestoord is. Ze keurt jou ook niet af. Ze probeert alleen te begrijpen wat je zegt.
Details? Niet als je het vak van faciliteren goed wil verstaan. En als je groepen goed wilt begeleiden.
Non-verbale communicatie: in of uit de communicatie?
In non-verbale communicatie kan je onderscheid maken tussen in de communicatie zijn en uit de communicatie zijn.
- In de communicatie: je gesprekspartner luistert actief naar jou.
- Uit de communicatie: je gesprekspartner verwerkt actief de informatie en er kan even niks meer bij. Of er is iets aan de hand en iemand is oncomfortabel. Informatie wordt dan niet geheel verwerkt.
Uit de communicatie zijn laat zich soms in fracties van seconden zien. Bijvoorbeeld:
- de lippen op elkaar geperst, of even naar binnen getrokken;
- ogen die wat langer dicht zijn, of een deelknipper.
Wat kan je over zo’n beweging zeggen? Eigenlijk niet veel, want het kan zijn dat het onderdeel is van iemands repertoire. Stel dat je het vaker dan anders observeert, dan is het waardevol om:
- een langere stilte te laten vallen;
- daarna door te vragen op wat gezegd is.
Pacifiers: ‘ik breng mezelf tot rust’
Pacifiers zijn bewegingen die we onbewust maken om onszelf gerust te stellen. Iedereen heeft een eigen set aan bewegingen. Denk aan:
- Met een vinger strijken over de neus of wang, of in de hals;
- Met je handen over je armen of over je benen strijken;
- Bril op de neus omhoog duwen;
- Draaien met de handen in de haren;
- De armen over elkaar slaan (een ‘self-hug’)
Benieuwd waar wij onze inspiratie vandaan halen? Joe Navarro. Oud-FBI agent en lichaamstaal expert.
Module non-verbale communicatie
De eerstvolgende keer dat je iemand ‘boos’ of ‘argwanend’ ziet kijken, herken dit dan als je eigen oordeel. Het kan zelfs zo zijn dat de ander:
- aandachtig naar je luistert en je beter probeert te begrijpen;
- jouw informatie gewoon actief verwerkt;
- meer wilt weten.
De manier om erachter te komen wat je gesprekspartner bedoelt – of hoe die in het gesprek zit – is: doorvragen. In de trainingen en opleidingen bij Start2Create ervaar je hoe je beter kunt schakelen in gesprekken op basis van de kennis van het brein.
In de zesdaagse opleiding tot facilitator zit ook een module non-verbale communicatie.
- Jezelf op een natuurlijke manier presenteren;
- Non-verbale communicatie & signalen in groepen interpreteren
- Schakelen met interactie-behoeften en groepsdynamiek.
Waarom Start2Create?!
Sinds 2009 ervaring met leiderschap, creativiteit en gesprekstechnieken
Trainers en facilitators met veel expertise
Creatieve stijl van leren en ontwikkelen
Gewaardeerd met een 9,1 door onze deelnemers
Ik wil meer weten!
Speelde als golfster op de Europese Tour. Studeerde af in organisatiesociologie. Maakte al vroeg kennis met ondernemen en het trainersvak. Fetish voor verbale en non-verbale communicatie.
Sportjournalist van huis uit, met een bak aan ervaring als presentator op radio en televisie. Etienne is een echte ondernemer. Maakt ook zo’n 400 podcasts per jaar.
